الشيخ فاضل اللنكراني

395

جامع المسائل (فارسى)

جواب : اگر شيربها را به پدر زن مصالحه نكرده باشد ، بلكه بخشيده باشد و عين آن وجود داشته باشد ، شوهر مىتواند استرداد كند . سؤال 1497 : شيربها كه متعارف است مىگيرند ، به اين نحو است كه كسى مىآيد به خواستگارى دختر شخصى ، آن شخص قبول مىكند به شرط اينكه مثلا هزار تومان پول نقد و دو قطعه فرش يا اجناس ديگر به عنوان شيربها بدهد . و گاه است كه اينها را مادر يا برادر يا عمو يا غير اينها مىگيرند ، آيا گرفتن آن حلال است ؟ و پس از عقد چنانچه زوج پشيمان شود ، آيا پس گرفتن آن جايز است ؟ جواب : دادن و گرفتن شيربها اگر به عنوان جعاله باشد . كه مثلا اين مال را به پدر يا به برادر دختر مىدهد كه واسطه شود و رضايت او را حاصل كند حلال است . و پس از عقد ، زوج حق استرجاع آن را ندارد . و اگر مجرد پيشكشى و هبه به پدر زوجه و يا عمو و برادر او باشد حلال است ، و مادام كه عين آن باقى است مىتواند استرجاع كند . و اگر زوج آن را به رضايت و طيب نفس نمىدهد ، بلكه براى اينكه گيرنده - با اينكه زوجه راضى به تزويج است - مانع از ازدواج نشود ، حرام است . سؤال 1498 : در هنگام ازدواج ، پدر يا اقوام عروس علاوه بر مهريه ، پول زيادى به عنوانهاى مختلف ، مثل : جعاله ، شيربها ، مهر حاضر ، پدر وكيلى ، تهيه جهيزيه مىگيرند . لطفا حكم آن را بيان كنيد ؟ جواب : آنچه به عناوين مختلف غير از مهريه و زايد بر آن گرفته مىشود ، چند صورت دارد : 1 - اگر به عنوان جعاله ، اخذ شود ، شرعا اشكال ندارد و حلال است و زوج هم بعدا حق رجوع ندارد . 2 - اگر براى جلب رضايت پدر دختر ، يا جلب رضايت خود دختر مىپردازد ، گرفتن آن جايز است . ولى اگر زوج بخواهد مىتواند آن را تا وقتى موجود است ، پس بگيرد . 3 - اگر پسر و دختر راضى به ازدواج باشند و پدر هم اصل ازدواج را اجازه دهد ولى مبلغى را با زور و اجبار به عنوان اينكه رسم است ، از زوج بگيرد گرفتن